# Shir Ya Khat — شیر یا خط

> پادکست بلاکچین و رمزارز به زبان فارسی — Shir Ya Khat is a Persian-language podcast about blockchain, Ethereum, Bitcoin, DeFi and cryptocurrency, making the field accessible to Farsi speakers.

Hosted by Shayan Eskandari. Full show archive with detailed Persian episode notes, topics, sources, chapters and cross-links between episodes.

## Episodes

- [Stay Safe with Bitcoin | با احتیاط حرکت کنید (S01E01)](https://shiryakhat.net/2017/02/stay-safe-with-bitcoin.html): در این قسمت از پادکست «شیر یا خط»، میزبان و کارشناسان درباره اسکم‌ها و کلاه‌برداری‌های بیت‌کوین و ارزهای دیجیتال در ایران گفتگو می‌کنند و توضیح می‌دهند چطور شرکت‌ها و پلتفرم‌های سالم را از ناسالم تشخیص دهیم؛ از کلاد ماینینگ (Cloud Mining) و طرح‌های هرمی و پانزی گرفته تا فروش بیت‌کوین «کثیف» و غیرقابل‌ردیابی زیر قیمت بازار.
- [Ethereum | اتریوم (S01E02)](https://shiryakhat.net/2017/02/ethereum.html): در این قسمت از پادکست «شیر یا خط» به‌طور کامل به اتریوم (Ethereum)، نسل دوم بلاکچین و ساختار فنی آن پرداخته می‌شود؛ از مفهوم «کامپیوتر غیرمتمرکز» و قراردادهای هوشمند (Smart Contract) گرفته تا تفاوت بنیادی اتریوم با بیت‌کوین در مدل والت‌بیس در برابر ترنزکشن‌بیس و اصلاح درخت مرکل.
- [Other Blockchains + ETF | بلاکچین‌های دیگر و ETF (S01E03)](https://shiryakhat.net/2017/03/other-blockchains-etf.html): موضوع این قسمت از پادکست شیر یا خط، کاربردهای فناوری بلاکچین فراتر از جنبه‌ی پولی و ارز دیجیتال است؛ از سیستم‌های غیرمتمرکز نام دامنه (Decentralized DNS) مانند نیم‌کوین به‌عنوان اولین فورک بیت‌کوین و پروژه‌های دامنه روی بلاکچین گرفته تا حذف واسطه‌ها در صنعت موسیقی و محتوای دیجیتال با پروژه‌هایی مثل میوزیک‌کوین، و همچنین استفاده بانک‌ها از بلاکچین خصوصی (Private Blockchain) برای پایگاه‌داده‌های داخلی.
- [Mining, Proof of Work and ETF | ماینینگ، اثبات کار و ETF (S01E04)](https://shiryakhat.net/2017/03/mining-pow-etf.html): در این اپیزود از پادکست «شیر یا خط» به‌طور کامل به مفهوم ماینینگ یا استخراج ارز دیجیتال و الگوریتم اجماع Proof of Work یا اثبات کار در بیت‌کوین می‌پردازیم و توضیح می‌دهیم که چگونه تابع هش، سختی محاسباتی (Difficulty) و هش‌ریت شبکه، امنیت بلاکچین را تضمین کرده و مشکل دابل اسپند را حل می‌کنند.
- [Bitcoin Fork, Bitcoin Unlimited and Blocksize debate | فورک بیت‌کوین و بحث بلاک‌سایز (S01E05)](https://shiryakhat.net/2017/04/bitcoin-fork-blocksize-debate.html): در اپیزود پنجم پادکست «شیر یا خط» به بحث داغ بلاک‌سایز، هارد فورک و سافت فورک بیت‌کوین می‌پردازیم و اختلاف میان Bitcoin Core و Bitcoin Unlimited بر سر افزایش اندازه بلاک از یک مگابایت را بررسی می‌کنیم؛ از محدودیت اولیه ساتوشی و مشکل بلاک‌های یتیم (Orphan) و پروپاگیشن گرفته تا نقش هش‌ریت ماینرها، سنترالیزیشن ماینینگ در چین و سازوکار رأی‌گیری و کانسنسوس در شبکه غیرمتمرکز.
- [Open Mic (Q&A)- Essence of Bitcoin & Blockchain | مایک آزاد - ذات بیت‌کوین و بلاک‌چین (S01E06)](https://shiryakhat.net/2017/04/open-mic-essence-of-bitcoin.html): در این اپیزود از پادکست «شیر یا خط»، در قالب یک جلسه پرسش‌وپاسخ زنده (مایک آزاد) به بررسی ذات و ماهیت بیت‌کوین و فناوری بلاک‌چین می‌پردازیم؛ از این‌که چرا بیت‌کوین بدون پشتوانه‌ی دولت یا طلا و صرفاً بر پایه‌ی توافق جمعی و تعادل عرضه و تقاضا ارزش پیدا می‌کند تا تفاوت آن با پول‌های دیجیتال متمرکز مانند وب‌مانی و مفهوم غیرمتمرکز بودن و نبود سرور مرکزی.
- [O Bitcoin, Where art thou - Key management | مدیریت کلیدهای بیت‌کوین (S01E07)](https://shiryakhat.net/2017/04/bitcoin-key-management.html): مدیریت و نگهداری کلیدهای بیت‌کوین موضوع این اپیزود از پادکست «شیر یا خط» است؛ در این قسمت مفهوم کلید خصوصی (Private Key) و کلید عمومی (Public Key)، نحوه امضای دیجیتال و تأیید ترنزکشن‌ها و انتقال مالکیت روی بلاکچین، و ارتباط آن با رمزنگاری کلید عمومی و پروتکل‌هایی مانند HTTPS و الگوریتم RSA بررسی می‌شود.
- [Is it a Blockchain? Altcoins, Tokens and ICO | آلتکوین، توکن و ICO (S01E08)](https://shiryakhat.net/2017/05/blockchain-altcoins-tokens-ico.html): در اپیزود هشتم پادکست «شیر یا خط» به تعریف دقیق بلاک‌چین به‌عنوان یک پایگاه‌دادهٔ توزیع‌شده و غیرمتمرکز می‌پردازیم و مرز میان بلاک‌چین واقعی و پروژه‌های صرفاً «دیستریبیوتد» مثل ریپل را روشن می‌کنیم؛ همچنین از پیدایش آلت‌کوین‌ها (لایت‌کوین و نیم‌کوین با فورک پروتکل بیت‌کوین)، ظهور اتریوم و اسمارت کانترکت و مفهوم توکن سخن می‌گوییم.
- [Art of Mining - Advanced Mining in Iran | هنر ماینینگ در ایران (S01E09)](https://shiryakhat.net/2017/07/art-of-mining-in-iran.html): در قسمت نهم پادکست «شیر یا خط» با جمعی از ماینرهای فعال در ایران درباره استخراج و ماینینگ دیجی‌ارزها (کریپتوکارنسی) گفتگو می‌کنیم؛ از انتخاب سخت‌افزار (ASIC، کارت گرافیک AMD و Nvidia، کارت‌های RX 470 و GTX 1070)، تفاوت ماینینگ سولو و ماینینگ‌پول، تا مدل پاداش بلاک در بیت‌کوین و اتریوم، مشکلات سرمایش و ایرفلو ریگ‌ها، مصرف برق، رشد دیفیکالتی، حمله ۵۱ درصد و امکان راه‌اندازی ماینینگ‌پول ایرانی.
- [Witnessing August 1st - Segwit, BIP148 and beyond | شاهد اول آگوست - سگویت و BIP148 (S01E10)](https://shiryakhat.net/2017/07/segwit-august1st-bip148.html): در قسمت دهم پادکست «شیر یا خط» به سراغ یکی از داغ‌ترین بحث‌های تاریخ بیت‌کوین می‌رویم: فورک، سگویت (Segwit) و محدودیت حجم بلاک.
- [Blockchain Use cases and Social Pathology in Developing Countries | استفاده از بلاک‌چین در کشورهای در حال توسعه (S02E01)](https://shiryakhat.net/2017/10/blockchain-usecases-social-pathology.html): در قسمت اول از فصل دوم پادکست «شیر یا خط» به کاربردهای بلاکچین و آسیب‌شناسی این تکنولوژی در جامعه و به‌ویژه کشورهای در حال توسعه مانند ایران می‌پردازیم؛ از مسئله اسکیل‌پذیری (Scalability) بلاکچین و تمرکز قدرت در ماینینگ پول‌ها گرفته تا نگاه فلسفی به تکنولوژی، ماهیت غیرمتمرکز و دموکراسی مطلق در شبکه، فورک‌هایی مانند بیت‌کوین کش و اتریوم کلاسیک، و نمونه‌های واقعی مثل بیت‌پسا (BitPesa) در آفریقا و سیلک‌رود.
- [What The Fork, Bitcoin Forks - Part 1/2 | چه فورکی، انشعابات بیتکوین - قسمت ۱ (S02E02)](https://shiryakhat.net/2017/11/what-the-fork-part-1.html): در این قسمت از پادکست «شیر یا خط» به تاریخچه و مفهوم فورک (Fork) در بیتکوین و بلاکچین می‌پردازیم؛ از ریشه‌های فورک در دنیای اوپن‌سورس و تفاوت سافت‌فورک و هارد‌فورک تا نبرد بلاک سایز، پیدایش بیت‌کوین کش (Bitcoin Cash)، سگویت (SegWit)، بیت‌کوین گلد، سگویت۲ایکس و پروژه‌های ناموفقی مانند بیت‌کوین اکستنددد و بیت‌کوین کلاسیک.
- [What The Fork, Bitcoin Forks - Part 2/2 | چه فورکی، انشعابات بیتکوین - قسمت ۲ (S02E03)](https://shiryakhat.net/2017/11/what-the-fork-part-2.html): در بخش دوم از قسمت دوم فصل دوم پادکست «شیر یا خط» به ادامه بحث فورک‌های بیت‌کوین، تاریخچه و روانشناسی پیدایش رمزارزهای جدید می‌پردازیم و بررسی می‌کنیم که بیت‌کوین چگونه از یک دیجیتال مانی به یک دارایی ارزشمند و طلای دیجیتال (Digital Gold) با سقف ۲۱ میلیونی تبدیل شده است.
- [Confirm me if you can - 0-conf | تایید کن اگر می‌تونی (S03E01)](https://shiryakhat.net/2019/06/0-confirm.html): در نخستین قسمت فصل سوم پادکست شیر یا خط به سراغ مفهوم تراکنش در لحظه (Zero-Confirmation) در شبکه بیتکوین می‌رویم؛ اینکه تراکنش بدون تایید چیست، تفاوت پذیرش آن روی BTC و BSV چگونه است و چطور می‌توان با ریسک‌منیجمنت، حمله دابل اسپند را مدیریت کرد.
- [Segwit and lightning, very very... exciting! | سگویت و لایتنینگ (S03E02)](https://shiryakhat.net/2019/08/lightning-segwit.html): در این اپیزود از پادکست «شیر یا خط» به سراغ شبکه لایتنینگ (Lightning Network)، سگویت (SegWit / Segregated Witness) و پشت‌پرده فورک بیتکوین کش می‌رویم؛ از بحث بلاک‌سایز و اسکیلیبیلیتی بیتکوین و مشکل transaction malleability گرفته تا سافت‌فورک BIP141، یو‌ای‌اس‌اف (UASF)، سگویت‌تو‌ایکس و نحوه کار کانال‌های پرداخت آف‌چین با آدرس‌های چنداِمضایی و تایم‌لاک اسکریپت‌ها.
- [DevCon V, Eth 2.0, Bitcoin Censorship, and Open mic | دوکان پنج، اتریوم ۲، سانسور بیتکوین (S03E03)](https://shiryakhat.net/2019/12/devcon5-eth2-censorship.html): در قسمت سوم از فصل سوم پادکست «شیر یا خط» به سراغ داغ‌ترین بحث‌های اکوسیستم بلاک‌چین می‌رویم؛ از گزارش کنفرانس دِوکان ۵ اتریوم در اوساکای ژاپن و آینده اتریوم ۲.۰ گرفته تا شاردینگ، پروف‌آف‌استیک (Proof of Stake)، مشکل Nothing at Stake، سرویس نام اتریوم (ENS) و کاهش هزینه تراکنش با راه‌حل‌های لایه دوم.
- [Genesisary - Bitcoin goes up to eleven | بیش از یک دهه با بیت‌کوین (S03E04)](https://shiryakhat.net/2020/01/Bitcoin-goes-up-to-11.html): در قسمت چهارم از فصل سوم پادکست «شیر یا خط»، به مناسبت سالگرد استخراج بلاک جنسیس (۳ ژانویه ۲۰۰۹) بیش از یک دهه تاریخ بیتکوین را مرور می‌کنیم؛ از ریشه‌های آکادمیک آن مانند رمزنگاری کلید عمومی دیفی-هلمن، امضای کور دیوید چاوم، هش‌کش آدام بک، قراردادهای هوشمند نیک زابو و بی‌مانی وی دای گرفته تا انتشار وایت‌پیپر ساتوشی ناکاموتو و راه‌اندازی شبکه بیتکوین.
- [Coronalysis - Capitalism is Critically Sick | کرونا و بازارهای مالی (S03E05)](https://shiryakhat.net/2020/03/coronalysis-capitalism-is-sick.html): در این اپیزود از پادکست «شیر یا خط»، به بررسی تأثیرات ویروس کرونا (کووید-۱۹) بر بازارهای مالی جهانی، بازار سهام و بازار رمزارزها می‌پردازیم و دلایل ریزش شدید و همزمان بیت‌کوین، اتریوم، شاخص‌های داو جونز و اس‌اند‌پی ۵۰۰ را همراه با مفاهیمی مانند سیرکت‌بریکر، سل‌آف، فروش دارایی‌های پرریسک برای تأمین نقدینگی و نقش هاوینگ، ماینرها و هش‌ریت تحلیل می‌کنیم.
- [2020-03-17-coronatimes-spring](https://shiryakhat.net/2020/03/coronatimes-spring.html): این اپیزود از پادکست «شیر یا خط» به تأثیرات ویروس کرونا (کووید-۱۹) بر بازارهای رمزارز و بازارهای اقتصادی جهانی می‌پردازد و راهکارهای دورکاری، فریلنسینگ و درآمدزایی آنلاین با ابزارهایی مانند دیسکورد، ترلو، گیت‌کوین و پلتفرم‌های ایرانی مثل پونیشا و پارس‌فریلنسر را بررسی می‌کند.
- [2020-04-24-blockchain-through-philosophy](https://shiryakhat.net/2020/04/blockchain-through-philosophy.html): در این قسمت از پادکست شیر یا خط با پروفسور کرستون دیویس، استاد فلسفه و از بنیان‌گذاران مدرسه مطالعات عالی جهانی (GCAS)، به بلاک‌چین به‌عنوان یک فناوری رادیکال نگاه می‌کنیم و از دریچه فلسفه به تمرکززدایی، آنارکو-کاپیتالیسم، بحران سرمایه‌داری، اتوماسیون و هوش مصنوعی می‌پردازیم.
- [DeFi - Decentralized Finance is Here to Stay | اقتصاد غیر متمرکز٫ DeFi (S04E01)](https://shiryakhat.net/2020/07/defi-is-here-to-stay.html): در این اپیزود از پادکست «شیر یا خط»، به معرفی و بررسی مفهوم اقتصاد غیرمتمرکز یا همان DeFi (دیفای) می‌پردازیم و توضیح می‌دهیم چرا امور مالی غیرمتمرکز، به‌رغم عقب‌ماندگی جامعه فارسی‌زبان از این حوزه، ماندگار است و چه تفاوت‌هایی با سیستم مالی متمرکز (سِنترالایز فایننس) دارد؛ از حذف واسطه‌ها و سانسورشیپ گرفته تا شفافیت (ترنسپرنسی)، کاهش هزینه تراکنش، افزایش دسترسی و نقدینگی روی بستر بلاکچین‌هایی مانند اتریوم و قابلیت اسمارت کانترکت.
- [DeFi - The Finance in StableCoins | کوین های پایدار (S04E02)](https://shiryakhat.net/2020/07/defi-stable-coins.html): در قسمت دوم از سری دیفای (اقتصاد غیرمتمرکز) پادکست شیر یا خط، مفهوم DeFi به‌عنوان لایه خدمات مالی روی بستر بلاکچین و اتریوم بررسی می‌شود و تفاوت آن با فایننس متمرکز (CeFi) و کریپتو اکونومی توضیح داده می‌شود.
- [DeFi - Evolution of Decentralized exchanges | صرافی های غیر متمرکز (S04E03)](https://shiryakhat.net/2020/09/defi-dex-cex-evolution.html): در قسمت سوم مجموعه اقتصاد غیرمتمرکز (DeFi) پادکست شیر یا خط، به سراغ صرافی‌های غیرمتمرکز یا دکس (DEX) می‌رویم و تاریخچه‌ی تکامل آن‌ها را از روزهای نخست تا امروز بررسی می‌کنیم؛ از دلایل پیدایش صرافی‌های غیرحضانتی (Non-Custodial) پس از هک‌هایی مانند مانت‌گاکس، تا پروژه‌های نسل اول مثل EtherDelta و ForkDelta، پروتکل پیام‌رسان ۰x و ریلیرها، صرافی‌های نیمه‌غیرمتمرکز مانند IDEX، و نسل جدید مبتنی بر استخر نقدینگی و بازارساز خودکار (AMM) شامل بانکور، کایبر و یونی‌سواپ.
- [DeFi - Automated Market Makers | صرافی های غیر متمرکز و بازارسازهای خودکار (S04E04)](https://shiryakhat.net/2020/10/defi-uniswap-amm-balancer.html): در قسمت چهارم مجموعه اقتصاد غیرمتمرکز (DeFi) پادکست شیر یا خط، به‌طور عمیق سراغ بازارسازهای خودکار (AMM) و صرافی‌های غیرمتمرکز روی بلاکچین اتریوم می‌رویم؛ از منطق بازارساز تابع ثابت (Constant Function Market Making) در یونی‌سواپ و نقش فراهم‌آورندگان نقدینگی (Liquidity Provider) گرفته تا فرمول x*y=k، آربیتراژ، و تفاوت یونی‌سواپ نسخه ۱ و ۲ به همراه Smart Order Routing.
- [DeFi - Lending Protocols, Compound, and Wrapped Tokens | پروتکل‌‌های وام‌دهی (S04E05)](https://shiryakhat.net/2020/12/defi-lending-protocols.html): در این قسمت از سری دیفای (اقتصاد غیرمتمرکز) پادکست شیر یا خط به سراغ سیستم‌های وام‌دهی یا لندینگ (Lending) رفتیم و بررسی کردیم که چرا وام‌دهی به‌عنوان یک بلاک ساختاری کلیدی در فایننس و دیفای، نقش مهمی در تأمین نقدینگی (لیکویدیتی) و کشف قیمت دارد؛ سپس وام‌دهی غیرمتمرکز مبتنی بر بلاکچین را با بانکداری سنتی، مکانیزم خلق پول و ذخیره قانونی مقایسه کردیم و به مزیت شفافیت اسمارت کانترکت‌ها اشاره کردیم.
- [DeFi - Liquidation, Yield Farming, and Governance | تجمیع پروتکل‌‌های وام‌دهی و سيستم‌های حكمرانی غيرمتمركز (S04E06)](https://shiryakhat.net/2020/12/defi-yield-aggregators-governance.html): قسمت پایانی سری اقتصاد غیرمتمرکز DeFi از پادکست شیر یا خط، به بررسی عمیق سیستم‌های وام‌دهی غیرمتمرکز روی اتریوم و بلاکچین می‌پردازد؛ از فرایند نقد شدن یا liquidation و اهمیت وثیقه‌گذاری بیش از حد (over-collateralization) گرفته تا تفاوت پلتفرم‌های حضانتی (custodial) و غیرحضانتی (non-custodial) و نقش قرارداد هوشمند در آن‌ها.
- [EIP (Ethereum Improvement Proposals) & Updating the Chain | فرایند به‌روز‌رسانی پروتکل اتریوم (S05E01)](https://shiryakhat.net/2021/07/eip-updates-on-ethereum.html): در قسمت اول فصل پنجم پادکست «شیر یا خط» به سراغ فرایند به‌روزرسانی پروتکل اتریوم می‌رویم و بررسی می‌کنیم که چگونه تغییرات در یک نرم‌افزار غیرمتمرکز و متن‌باز مانند بلاکچین اتریوم شکل می‌گیرد؛ از تاریخچه‌ی استانداردسازی در IETF و RFC گرفته تا PEP پایتون و BIP بیت‌کوین که به پیدایش EIP (Ethereum Improvement Proposal) و EIP-1 انجامید.
- [EIP-1559 Let it Burn | ساختار فی در شبکه اتریوم (S05E02)](https://shiryakhat.net/2021/08/eip-1559-let-it-burn.html): در این قسمت از پادکست شیر یا خط به بررسی EIP-1559 و فورک لندن در بلاکچین اتریوم می‌پردازیم و توضیح می‌دهیم که چرا اصلاً کارمزد (فی) در شبکه‌های بلاکچینی لازم است و چگونه به‌عنوان ابزاری برای جلوگیری از اسپم شبکه و پاداش ماینرها عمل می‌کند.
- [Scalability, The Blockchain's Bottleneck | مقیاس‌پذیری گلوگاهی در بلاکچین‌ها (S06E01)](https://shiryakhat.net/2021/10/scalability-blockchain-bottleneck.html): در قسمت اول فصل ششم پادکست «شیر یا خط» با موضوع مقیاس‌پذیری (Scalability) در بلاکچین‌ها همراه مهدی و حمید بررسی می‌کنیم چرا شبکه‌هایی مانند بیت‌کوین و اتریوم در تعداد تراکنش بر ثانیه (TPS) محدودیت دارند و این گلوگاه از کجا می‌آید.
- [Scalability, The Blockchain's Bottleneck - Part 2 | مقیاس‌پذیری گلوگاهی در بلاکچین‌ها (S06E02)](https://shiryakhat.net/2021/11/scalability-blockchain-bottleneck-2.html): در قسمت دوم از فصل ششم پادکست «شیر یا خط»، راهکارهای مقیاس‌پذیری در بلاکچین‌ها از طریق تغییر مدل اجماع و راهکارهای لایه دومی بررسی می‌شود؛ از مدل‌های اجماع Proof of Authority، Delegated Proof of Stake و اجماع سریع Avalanche گرفته تا کانال‌های پرداخت، شبکه‌ی لایتنینگ، استیت‌چنل‌ها، ساید‌چین‌ها و کامیت‌چین‌هایی مانند Polygon.
- [Lightning, Make Bitcoin Scalable - Part 1 | شبکه‌ی لایتنینگ راهکار مقیاس‌پذیری بیتکوین (S06E03)](https://shiryakhat.net/2021/12/Lightning-Make-Bitcoin-Scalable-1.html): در قسمت سوم از فصل ششم پادکست «شیر یا خط» به سراغ شبکه لایتنینگ می‌رویم؛ نخستین راهکار لایه دوم (Layer 2) که روی بلاکچین بیتکوین پیاده و اجرایی شد تا مقیاس‌پذیری و پرداخت‌های خرد را ممکن کند.
- [Lightning, Make Bitcoin Scalable - Part 2 | شبکه‌ی لایتنینگ راهکار مقیاس‌پذیری بیتکوین (S06E04)](https://shiryakhat.net/2022/02/Lightning-Make-Bitcoin-Scalable-2.html): در قسمت چهارم فصل ششم پادکست «شیر یا خط» به بررسی دقیق‌تر شبکه‌ی لایتنینگ به‌عنوان راهکار لایه‌ی دوم و مقیاس‌پذیری بیتکوین می‌پردازیم و سناریوهای تقلب، کانال استیت (channel state)، تراکنش‌های کامیتمنت و مکانیزم تنبیه را تشریح می‌کنیم.
- [Lightning, Make Bitcoin Scalable - Part 3 | شبکه‌ی لایتنینگ راهکار مقیاس‌پذیری بیتکوین (S06E05)](https://shiryakhat.net/2022/04/Lightning-Make-Bitcoin-Scalable-3.html): قسمت پنجم از فصل ششم پادکست «شیر یا خط» و سومین اپیزود بررسی شبکه‌ی لایتنینگ به‌عنوان راهکار لایه‌دوم مقیاس‌پذیری بیتکوین است.
- [Ethereum Dencun Upgrade | ارتقای هاردفورک دنکون اتریوم (S07E01)](https://shiryakhat.net/2024/02/ethereum-dencun-upgrade.html): در این قسمت از پادکست شیر یا خط به سراغ هارد فورک دِنکُن (Dencun) در شبکه اتریوم می‌رویم و مهم‌ترین EIPهای آن مثل EIP-4844 و پروتو-دنک‌شاردینگ (Proto-Danksharding)، بلاب ترنزکشن‌ها و کامیتمنت‌های KZG، جدایی لایه اجرا و لایه اجماع، EIP-6780 و آینده SELFDESTRUCT، EIP-1153 با ترنزینت استوریج و کاربردش در یونی‌سواپ نسخه ۴، و همچنین EIP-4788 برای دسترسی به بیکن‌چین را با جزئیات فنی بررسی می‌کنیم.
- [Ethereum Restaking & EigenLayer | اثبات سهام بازگشتی و آیگن‌لیر (S07E02)](https://shiryakhat.net/2024/04/restaking.html): در این قسمت از پادکست «شیر یا خط» به بررسی عمیق مفهوم ری‌استیکینگ (Restaking) در اتریوم و پروتکل ایگن‌لیر (EigenLayer) می‌پردازیم؛ از تاریخچه ماینینگ و مرج ماینینگ در دنیای Proof of Work گرفته تا اثبات سهام (Proof of Stake)، الگوریتم RANDAO، انواع ریوارد ولیدیتورها، لیکویید استیکینگ و ریسک عرضی‌سازی مجدد (Rehypothecation) مشابه بحران مالی ۲۰۰۸.
- [Thriving Hackathons | راهنمای جامع شرکت در هکتان‌های وب۳ و بلاکچین (S07E03)](https://shiryakhat.net/2025/01/hackathons.html): در این قسمت از پادکست شیر یا خط، گروهی از توسعه‌دهندگان ایرانی حاضر در دف‌کان بانکوک تجربیات واقعی خود از شرکت در هکتان‌های بلاکچین و وب۳ مانند ETHGlobal، DoraHacks، ICP و هکتان دانشگاه آکسفورد را مرور می‌کنند؛ از نحوه پیدا کردن هکتان، استیک اتر و ثبت‌نام گرفته تا ایده‌پردازی، تیم‌سازی، مدیریت پروژه، برنامه‌نویسی قرارداد هوشمند، ارائه و دموی پروژه، فرآیند داوری، جوایز و تبدیل پروژه هکتان به استارتاپ.
- [The Ultimate Ethereum Devcon Guide | راهنمای جامع ایونت‌های وب۳ و اتریوم (S07E04)](https://shiryakhat.net/2025/02/devcon7.html): در این قسمت از پادکست شیر یا خط، راهنمای جامعی برای شرکت در کنفرانس‌های اتریوم و وب۳ ارائه می‌شود؛ از تفاوت Devcon و Devconnect و تجربه واقعی حضور در Devcon7 بانکوک و Devconnect استانبول گرفته تا روش‌های دریافت بلیط و اسکالرشیپ، تخفیف دانشجویی و بیلدر، تجربه والنتیر شدن، نتورکینگ و ساید ایونت‌ها، فرهنگ سواگ (Swag)، دورهمی کوین‌ایران، مفهوم Popup City و پروژه‌هایی مثل Zuzalu.
- [Ethereum Pectra Upgrade | هاردفورک پکترا اتریوم (S07E05)](https://shiryakhat.net/2025/03/ethereum-pectra-upgrade.html): در این قسمت از پادکست شیر یا خط به‌طور فنی و مفصل به بررسی آپگرید پکترا (Pectra) در اتریوم می‌پردازیم؛ هاردفورکی که از ادغام پراگ (لایه اجرایی) و الکترا (لایه اجماع) به وجود آمده و شامل حدود ده تا یازده EIP مهم است.
- [AI & Blockchain: When Code Writes Back | هوش مصنوعی و بلاکچین: همگرایی فناوری‌ها (S07E06)](https://shiryakhat.net/2025/05/ai-blockchain-vibecoding.html): در قسمت ششم فصل هفتم پادکست شیر یا خط با موضوع «هوش مصنوعی و بلاکچین» به هم‌افزایی AI و کریپتو می‌پردازیم؛ از تفاوت هوش مصنوعی و یادگیری ماشین و ظهور مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) و عامل‌های هوشمند (AI Agents) تا وایب کدینگ زنده‌ی وبسایت شیر یا خط، ابزارهایی مانند n8n و پروتکل MCP، امنیت با Trusted Execution Environment و رمزنگاری هومومورفیک، فریم‌ورک ElizaOS و عامل‌های مچ‌میکینگ و تریدینگ در کریپتو، و نقش نالج‌گراف و وکتور دیتابیس و RAG در حافظه‌ی ایجنت‌ها.
- [Privacy in Blockchain: Right or Crime Tool? | حریم خصوصی در بلاکچین – حق یا ابزار جرم؟ (S07E07)](https://shiryakhat.net/2025/08/privacy-blockchain-right-or-crime-tool.html): در قسمت هفتم فصل هفتم پادکست شیر یا خط به حریم خصوصی در بلاکچین می‌پردازیم؛ از شبه‌ناشناسی (pseudonymity) در بیتکوین و اتریوم و نقش ابزارهای تحلیل تراکنش مثل چین‌آنالیسیس و آرکام، تا داستان کامل تورنادو کش از یک هکتان در هاروارد تا محاکمه رومن استورم، تحریم‌های OFAC، پرونده الکسی پرتسف در هلند و کیس سامورایی والت.

## About

- [Website](https://shiryakhat.net/)
- [RSS feed](https://shiryakhat.net/feed.xml)
- [Spotify](https://open.spotify.com/show/7AQ3C6yGz4haADinqtP63N)
- [Apple Podcasts](https://podcasts.apple.com/us/podcast/id1221206951)
- [Telegram](https://t.me/shiryakhatpod)  - [X/Twitter](https://x.com/shiryakhat)